جراحی زیبایی پلک یا بلفاروپلاستی

از نظر زیبایی شناسی، چشم ها مهم ترین بخش صورت هستند زیرا اولین عضوی هستند که توسط مخاطب رویت میشوند و این رویت مکررا تکرار میشود و لذا چشم ها نشان دهنده سن فرد و منعکس کننده حالت هیجانی و خلقی وی هستند و متاسفانه بدلیل تماس با هوا و نور خورشید چشم ها و پلک ها زودتر از سایر اعضای بدن علائم پیری را نشان می دهند.

 عمل جراحی پلاستیک پلک ها که اصطلاحا «بلفاروپلاستی» نامیده می شود برای برداشتن پوست و چین و چروک اضافی، برداشتن پف پلک ها و در مواردی اصلاح گودی آن ها طراحی شده و هدف اصلی آن جوان سازی چهره افراد است.

بهترین کاندیداهای جراحی زیبایی پلک کسانی هستند که حداقل 30 سال سن دارند و شل شدن و آویزان شدن پوست پلک ها یا پف زیر چشم باعث تغییرات ناخوشایند در چهره آن ها شده است (البته در موارد استثنایی افراد جوان تر که به دلایل خاص مشکلات فوق را پیدا کرده اند نیز می توان تحت عمل جراحی قرار داد.)

 برای جراحی لازم است که فرد به طور کلی سالم بوده و بیماری خاصی نداشته باشد. شخص باید انتظارات واقع بینانه و معقولی از عمل جراحی و نتایج آن داشته باشد و در این خصوص دیدن تصاویر قبل و پس از جراحی سایر افراد و احیانا مشورت با افرادی که قبلا جراحی شده اند می تواند کمک کننده باشد.

باید توجه داشت که جراحی بلفاروپلاستی این موارد را بهبود نمی بخشد:

1. حلقه های سیاه اطراف چشم

2. چروک های بین دو ابرو و پیشانی (برای اصلاح این موارد تزریق بوتوکس روش مناسبی است.)

3. افتادگی ابرو (این بیماران به طور همزمان یا به طور جداگانه نیاز به انجام جراحی لیفت ابرو دارند)

آمادگی قبل از عمل

قبل از عمل جراحی یک معاینه دقیق چشم پزشکی ضروری است. تعیین قدرت بینایی، بررسی وضعیت لایه اشکی، بررسی حرکات چشم و اعصاب حرکتی و حسی چشم و صورت، بررسی وضعیت ابروها و قرینه بودن آن ها از جمله معایناتی است که باید انجام شوند.

در صورت وجود بیماری خاص یا حساسیت دارویی و یا مصرف داروی خاص باید به پزشک معالج اطلاع داده شود. لازم است داروهای رقیق کننده خون از جمله آسپرین ، وارفارین، پلاویکس و انواع مسکنها طبق نظر پزشک معالج از5 تا 10 روز قبل از عمل قطع شوند.

قبل از عمل باید وضعیت سیستمیک شخص بررسی شده، آزمایشات خون مورد نیاز طبق نظر پزشک مربوطه انجام شود و در صورت تشخیص بیماری خاص باید بررسی و در صورت نیاز با متخصص مربوطه مشاور شده و تحت درمان قرار گیرد.

معمولا جراحی به صورت سرپایی انجام می شود و نیازی به بستری شدن ندارد و تقریبا همیشه جراحی با بی حسی موضعی انجام می شود. در موارد بسیار استثنایی بسته به وضعیت بیمار و در صورت صلاحدید پزشک، ممکن است جراحی تحت بیهوشی عمومی انجام شود.

* جراحی پلک فوقانی

در جراحی پلک فوقانی، پوست اضافی، عضله و کیسه های چربی (که به صورت پف کردگی خصوصا در قسمت های داخلی تظاهر می کند)، بر اساس امکانات و انتخاب جراح توسط چاقوی جراحی، لیزر یا امواج رادیویی برداشته می شوند. به علاوه در صورتی که افتادگی پلک نیز وجود داشته باشد می توان آن را در حین عمل اصلاح کرد.

جراحی پلک فوقانی باعث بهبودی شکل و موقعیت پلک فوقانی شده و اگر پوست اضافی یا افتادگی پلک باعث محدودیت میدان دید شده باشد، آن را نیز برطرف می کند و در مجموع ظاهری جوان تر به فرد می بخشد. می توان عمل جراحی بالا کشیدن ابرو را نیز همزمان با جراحی پلک فوقانی انجام داد.

* جراحی پلک تحتانی

در اغلب موارد جراحی پلک تحتانی به منظور اصلاح پف زیر پلک انجام می شود. در برخی موارد این نتیجه با برداشتن چربی های اضافی، در برخی موارد فقط با جابه جایی یا پخش آن ها و گاهی با تلفیقی از هر دو روش به دست می آید. در بیشتر موارد، عمل با ایجاد برشی در پشت پلک تحتانی (از سمت داخل پلک) صورت گرفته و در انتها نیازی به بخیه کردن نیست. در صورت وجود پوست اضافی و شلی پوست، در زیر خط مژه ها برش داده شده و از این طریق پوست و احیانا عضله اضافی برداشته می شوند و محل برش با بخیه های ظریف دوخته می شود. در جراحی پلک تحتانی نیز می توان از لیزر یا امواج رادیویی استفاده کرد. مزیت استفاده از لیزر و امواج رادیویی بستن هم زمان عروق خونریزی دهنده حین برداشتن بافت است، در نتیجه احتمال خونریزی حین و پس از عمل و خطرات احتمالی آن را کاهش می دهد.

در پایان جراحی محل برش و بخیه ها با پماد چرب می شود و نیازی به پانسمان و بسته شدن چشم وجود ندارد. پس از آن که اثر داروی بی حس کننده از بین رفت، ممکن است احساس کنید که پلک ها تحت کشش و دردناک هستند. این حالت معمولا خفیف است و با مصرف مسکن های رایج برطرف می شود. در صورت بروز هرگونه درد شدید یا کاهش دید حتما با پزشک خود تماس بگیرید. عموماً توصیه می شود که پس از 24 تا 48 ساعت از کمپرس سرد استفاده کنید و سرتان را بالا نگه دارید (برای خوابیدن هم چند بالش زیر سر بگذارید.) پس از 48 ساعت درصورت وجود کبودی از کمپرس گرم استفاده کنید. این اقدامات به کنترل ورم و کبودی محل عمل کمک زیادی می کند.

میزان ورم و خون مردگی محل عمل در افراد مختلف متفاوت است و معمولا ورم و کبودی بعد از چند روز به حداکثر رسیده و بین دو تا چهار هفته برطرف می شود. یک تا دو هفته پس از عمل پلک ها ترشحات خفیف یا حالت چسبندگی دارند. مصرف قطره های مناسب به رفع این حالات کمک می کند. در روزهای اول پس از عمل جراحی ممکن است اشک ریزش، حساسیت به نور و تغییرات گذرای بینایی (مثل تاری دید خفیف یا دوبینی) ایجاد شود که به تدریج برطرف می شود. بخیه ها معمولا شش تا هشت روز بعد از عمل کشیده می شوند و پس از برداشتن بخیه ها، تورم پلک ها کم کم فروکش می کند و فرد ظاهر بهتری پیدا می کند.

 * زمان انجام فعالیت های عادی و روزمره

اکثر افراد پس از دو روز می توانند مطالعه کرده و به فعالیت های معمول خود بپردازند. پس از شش تا هشت روز که همه بخیه ها برداشته شدند و محل زخم جوش خورد می توان فعالیت های ورزشی سبک را شروع کرد. از این زمان با صلاحدید پزشک می توان از مواد آرایشی برای پنهان کردن کبودی و محل برش استفاده کرد. معمولا بین سه تا چهار هفته پس از جراحی، چشم ها به آفتاب، باد شدید و گرد و غبار حساس هستند. در این مدت بهتر است از یک عینک آفتابی بزرگ و مناسب استفاده شود.

بعد از دو هفته می توان فعالیت های سنگین مانند برداشتن اشیا سنگین از زمین و یا ورزش های قدرتی را انجام داد.

* عوارض احتمالی عمل جراحی

هر عمل جراحی می‎تواند عوارضی داشته باشد. با توجه به اینکه پلک ها در ارتباط با چشم و بینایی فرد می باشند، توصیه می شود عمل جراحی پلک توسط همکاران چشم انجام شود که آشنایی کامل با آناتومی دقیق این ناحیه دارند تا عارضه ای در ارتباط با بینایی فرد ایجاد نشود. مسلماً در دست جراح با تجربه عوارض این جراحی به مراتب کمتر است. عوارض خفیف پس از عمل عبارتند از: دوبینی یا تاری خفیف دید، تورم و کبودی پلک ها و اطراف آن ها (که اغلب شدت آن در دو طرف متفاوت است)، عدم تقارن محل برش در دو طرف، جوش های سفید کوچک در محل بخیه ها. این عوارض گذرا هستند و پس از چند هفته کم کم برطرف می شوند.

پس از جراحی در برخی از افراد به خصوص در موقع خواب پلک ها کاملا بسته نمی شوند. این حالت معمولا خفیف است و پس از چند هفته به تدریج بهتر می شود. استفاده از قطره اشک مصنوعی و پمادهای مرطوب کننده در موقع خواب به کنترل این حالت کمک می کند، اما اگر این حالت شدید باشد و منجر به بازماندن پلک به مدت زیاد شود می تواند باعث ایجاد خشکی و زخم قرنیه شده که عوارض جدی بینایی را به دنبال دارد و باید با جراحی اصلاح انجام گیرد.

در موارد بسیار نادری در جراحی پلک های تحتانی ممکن است پس از عمل، خونریزی شدید اتفاق بیفتد و با فشار آوردن بر عصب بینایی باعث کاهش دید شدید و دائمی شود. برای پیشگیری از این عارضه فرد باید در ساعت های اولیه پس از عمل، از خم کردن سر و فعالیت های سنگین پرهیز کند و در صورت بروز هرگونه درد شدید یا کاهش دید به سرعت توسط چشم پزشک معاینه شود.

در مورد باقی ماندن جای بخیه (اسکار ناحیه عمل) باید توجه داشت که آشنایی جراح با آناتومی عروق و اعصاب و نسوج حیاتی این نواحی بسیار مهم است. چنانچه برش ظریف و در چین طبیعی بالای پلک داده شود، آثار قابل ملاحظه ای نخواهد داشت و محل برش معمولا سه تا شش ماه رنگ صورتی دارد و پس از این مدت به صورت یک خط ظریف سفید در می آید و به تدریج محو می شود. در پلک تحتانی چنانچه پوست اضافه نداشته باشد و فقط پف آلودگی در نتیجه بیرون زدگی چربی باشد، از طریق داخل پلک تحتانی (trans conjuctival) عمل خواهد شد و هیچ گونه بخیه ای نخواهد داشت. در صورت وجود پوست اضافی، برش در زیر خط مژه ها و در محلی خواهد بود که اثر قابل ملاحظه ای بر جای نمی گذارد.

جراح پلک سعی می کند که پس از جراحی، دو طرف کاملا مشابه باشند، اما گاهی اوقات و ندرتا به علت اختلاف روند ترمیم در دو طرف، ممکن است قرینگی کامل ایجاد نشود.

در مورد برگشت این مشکل با افزایش سن، باید توجه داشت این مسئله در افراد مختلف متفاوت است و همانطور که نمی توان جلوی افزایش سن را گرفت، نمی توان به طور کامل جلوی تغییرات بافتی و شل شدن پوست با گذشت زمان را گرفت، اما می توان با رعایت نکات بهداشتی و مراقبت های پوستی تا حدی آن را کنترل کرد.

* نکاتی که کاندید عمل باید بداند:

از حدود دو هفته قبل از عمل از داروهایی مثل وارفارین، پلاویکس، آسپرین، بروفن، ایندومتاسین، پیروکسیکام و مفنامیک اسید استفاده نکنید و چنانچه به هر دلیلی به مُسکن نیاز داشتید فقط از استامینوفن ساده یا کدئینه استفاده کنید.

از کشیدن مواد مخدر و مصرف الکل دو هفته قبل از عمل و 2 هفته بعد از عمل خودداری کنید. اگر مصرف این دو را متوقف نکنید، بهبودی زخم ها به تعویق می افتد و قرمزی پوست و سایر اختلالات باقی می مانند.

روز عمل استحمام کرده و از مواد آرایشی (بخصوص در اطراف پلکها) استفاده نکنید.

بهتر است از یک هفته قبل از عمل تا دو هفته بعد از عمل,ویتامین C (اسید اسکوربیک) مصرف نمائید.   

 مراقبتهای بعد از عمل جراحی پلک  

1- هیچ پانسمانی روی چشم ها قرار نمی گیرد، فقط ممکن است قطعه ای چسب، روی پلک یا گوشه  چشمها قرار داده شده باشد که نباید به آن دست بزنید.

2- پلکها و نواحی اطراف آنها متورم و کبود هستند. تورم غیر قرینه بین دو طرف، غیر طبیعی نیست. ممکن است در 48 ساعت اول بعد از جراحی تورم افزایش یابد ولی کم کم از بین خواهد رفت. ممکن است در هنگام صبح، تورم پلکها بیشتر باشد که این نکته هم ایرادی ندارد.

3- با گذاشتن دو بالش زیر سر؛ سر خود را بالا نگهدارید.

4-پس از عملتان به شما نسخه ای داده می شود که در آن آنتی بیوتیک های خوراکی، پماد آنتی بیوتیکی چشم  و کورتون و داروهای مسکن درد وجود دارد. لطفا داروهای این نسخه را قبل از رفتن به اتاق عمل فراهم کنید تا بعد از خاتمه عمل و بازگشت به خانه آنها را آماده داشته باشید.

 5-در طی 48 ساعت اول بعد از عمل داخل کیسه فریزر یخ گذاشته و پس از گذاشتن گاز یا پارچه ای تمیز روی پلکها و سپس گذاشتن کیسه یخ روی آن کمپرس سرد کنید. تا زمانی که احساس ناراحتی نکنید؛کمپرس را ادامه دهید و دوباره پس از فاصله زمانی این کار را تکرار کنید. این کار باعث کاهش کبودی پلکها می شود.

6-پس از گذشت 48 ساعت این کار را با کمپرس گرم ادامه دهید.

7- طبق نطر پزشک معالج یک یا دو روز بعد جهت معاینه به مطب مراجعه کنید و پس از آن می توانید استحمام کنید.

8-در صورت گسترش قرمزی محل برش، افزایش تورم، درد یا گرما در محل برشها یا خارج شدن ترشح از آنها و یا تب، پزشک خود را مطلع نمائید .

7- بخیه ها معمولا" یک هفته بعد از جراحی برداشته می شوند. بعد از برداشتن بخیه ها، تورم و تغییر رنگ اطراف چشم ها کم کم  فروکش می کند.

8- اشک ریزش، حساسیت به نور شدید، تاری دید یا دوبینی ممکن است در دوران کوتاهی در چند هفته اول پس از جراحی وجود داشته باشد.